Ungamorous Indie Rock & Roll

Miserably Unmotivated, a photo by SIBERIANDIVIDE on Flickr.

They were both gloomy singer-songwriters at the time, hitting the indie bar scene every now and then but unable to make the next big move, deemed as more of a recycled shit than a brand new one – you know the kind. One night, standing desperately at the porch of a house, whereabouts of which was a mystery to either of them, “Looking for a new place to begin, feeling like it’s hard to understand.” Alex uttered. Gazing emptily as is always the case with him, Jeff continued: “Can't believe how strange it is to be anything at all."

Not to anyone’s dismay, both lines turned into beautiful songs later on during their careers and have, in fact, made it to thousands of Facebook status updates. Yet, the former still keeps looking and, the other, gazing.

Me, Elif Batuman and King Kong

Buralara epeydir uğramamanın hicabıyla Bilkent yıllarımda okul gazetesine yazdığım (bence en güzel) yazımı yayınlayayım. İngilizce olduğu için reytingi tek tük olacak ama sizin canınız sağolsun. Yazının sonunda edebiyat doktorası vaat etmişim, şimdi çook başka bir yerdeyim ama olsun, benim de canım sağolsun. Yalnız hakikaten, ne güzeldi İngilizce yazdığımız günler...

Me, Elif Batuman and King Kong

My life doesn't resemble that of Raskolnikov or Jean Valjean at all - and hopefully won't ever. But sometimes it feels surprisingly novel-like, if you know what I mean.

On the third day of the bayram holiday, I woke up at the same time as a Chinese worker would to produce more iPads. I was planning to catch a train from İzmir to Ödemiş, a district that claims to be a part of İzmir with no actual relevance whatsoever. Being the universally acknowledged procrastinator that I am, however, I once again managed to miss a means of transportation, this time by a difference of twenty minutes. So Heraclitus was wrong (ditto my ex-girlfriend): some things will never change. Instead, I had to buy a ticket for a later train.

The train leaves from a terminal in Basmane, a district located in the heart of the city, if not in those of its citizens. It's a neighborhood where you shouldn't go out on the street alone, just to make sure you're accompanied by someone you know rather than some random stalker who will later on follow you anyway. Despite knowing this and that I am a walking magnet in the shape of a human being that attracts nothing but trouble, I still couldn't resist the hunger inside my belly. Therefore I took myself out of the terminal, to the chaos of three-star hotels and unpromising kebab restaurants. Amid the hubbub of the daytime Basmane crowds, I found a small place where I could eat my brunch and read the book I've been possessed by lately: Elif Batuman's "The Possessed."

Elif Batuman is, quoting her verbatim, "a six-foot-tall first-generation Turkish woman" who grew up in New Jersey. She graduated from Harvard and got her PhD from Stanford. At the moment, she's a writer-in-residence at Koç University. She published her first book, "The Possessed: Adventures with Russian Books and the People Who Read Them," in February 2010, at the age of 33 (so I still have 11 years to come up with a book of the same caliber and a title of similar wittiness). It's a memoir of her literary encounters as a graduate student, a bizarre yet funny selection of topics including Isaac Babel, Leo Tolstoy and King Kong.

I picked the furthest possible table from the door and ordered menemen, a mixture of tomatoes and eggs cooked in a metal pan. (My version of this dish brought me the Nobel Peace Prize for its role in bringing together exchange students of varied nationalities during my stay in Portugal.) A Turkish radio station was playing in the background while I was trying to concentrate on the book and the menemen simultaneously.

I was reading the part about Batuman's summer spent in Samarkand learning the Uzbek language. While Batuman was speaking of her trip to Samarkand, the pop singer on the radio, Hande Yener, was saying that the only place she'd go was an airport and that she needed a new place to live. Did she have an Uzbek counterpart? Or, in other words, was it possible to translate Hande Yener herself into Uzbek, not just her songs?

The next song was by Deniz Seki, who has recently gotten out of jail and is therefore busy with self-development. She sang, as if to give the listener an encouraging touch on the shoulder, "there isn't any road on earth that you can't overcome," unwittingly referring to Muzaffar, the philosophy graduate with whom Batuman studied Uzbek and who was constantly complaining about his problems.

Struck by these coincidences and also by the way the waiter was staring at me because of my overstay, I left the restaurant. The language I heard outside, a combination of slang with corresponding gestures and mimicry, made me feel like Elif Batuman in Uzbekistan. Was that feeling the reason why someone would travel? Our motivations were different, obviously -- or were they? She went to Uzbekistan because she was studying Russian literature. Me? I was taking the train because I wanted to see some friends. Obviously, there was quite a contrast between her journey and mine, but when you come to think of it, you realize that the same feeling of being a stranger may come over you anywhere -- be it Samarkand or Basmane.

This reminded me of the part in the book where the author mentions her comparison of "Anna Karenina" to "Alice's Adventures in Wonderland" at an international Tolstoy conference and relates how this caused unease among the participants. Some of the latter had gone mad, although she "wasn't suggesting a one-to-one correspondence between every character." And I realized that the same was also true for me. You'd want your life to resemble your favorite books, as Batuman suggests, but it's never possible to live exactly the same life as your favorite character in a book, is it? If I ever acted like Holden Caulfield, for example, the outcome would probably be a punch in my face, if not a kick in some sensitive part of my body.

The back streets of Basmane were brimming with spices sold on counters, with fresh juices offered at the price of a lira. But the buildings were old and, believe me when I say this, grumpy. The atmosphere gave me an uneasiness nothing else but swimming does. I figured that if the regime in Turkey were ever to change to communism, Basmane would be the first place to adapt to it. If only I had a camera with me, I lamented inwardly, envying Japanese tourists for the first and probably the last time in my life, because they take pictures of anything. To my dismay, when I got back to the terminal I saw some tourists, of whom a large portion were Japanese, taking pictures as they always do, fascinated by what they were seeing: Basmane, that is.

I put on my earphones and started shuffling through my iPod's library as the train began moving. After a few tedious tracks, "Swans," my favorite Camera Obscura song, began playing. "Oh, you want to be a writer. Fantastic idea!" Tracyanne Campbell sang, while I  -- with a smirk on my face -- nodded my head in agreement, imagining Elif Batuman telling me the same thing. "Maybe you should travel with me," the song continued, and like Holden Caulfield wanting to befriend a writer he likes, I imagined traveling with Elif.

At the time, I wasn't planning on writing about all this. That is, however, until last week, when I was surprised by what Marmara Restaurant had as a dinner selection: Uzbek Kebab. If that's not a sign for me to follow in Batuman's footsteps, I ask you, what is?

If you haven't been possessed by a book lately, go straight to the library and borrow Elif Batuman's "The Possessed: Adventures with Russian Books and the People Who Read Them." That's the kind of prose that I want to come up with if I can ever get myself to graduate school and manage to write a book about it. Now, how do we apply for a PhD in literature?

Sarılma Hakkı

Kişisel tarihimdeki gelişmeleri biraz fazla mühimseyip memleket ajandasını bir kenara itsem hisliköfteliğime halel getirmiş olurum. Yok siz şöyle bir kenarda durun hislerim, desem ve münasip bir zamanda geri dönülmek üzerine ajandama not etsem bu sefer de yaptığım düpedüz sansüre girer; bize yakışmaz.

Böyle ikilemlerde tavsiye olunan nedir bilmem ama lafı buraya kadar getirip hiçbir şey demeden gitmek hoş olmaz. Hem zaten Ahmet Kaya'nın Kum Gibi'de resmini çok güzel çizdiği gibi hayatta hem savaşıp hem de sevişmek pekala mümkün. Yeter ki taraflar o kararlılığı gösterebilsin...

Şöyle ki: gönül meskeninde bir takım hareketlenmeler var - hadi dürüst olalım, çoktan gol olmuş bile olabilir. Yani olay mahallinde sanılanın aksine yaşam belirtileri görmek mümkün, lakin ortalığı velveleye vermemekte de fayda var. Zira bizatihi muhatabınız böylesine kararsızken siz burada sayfa sayfa yazsanız ne olur, yazmasanız ne olur? 

Bugün başka bir sebepten konu kararsızlığa gelince annem, tamam ben çok kararsızım ama sen de çok çabuk karar veriyorsun be oğlum, dedi. Haksız sayılmaz, tehlikenin de farkındayım, ama kararlıyım: dilediğince sarma ve sarılma hakkı diye bir şey var.  Ve hakkımı alacağım. Seve seve…

Geniş aile.

Big Family, a photo by Kyle Weller on Flickr.

A part time photographer and a full time romantic, she had always imagined a picture with all of her loved ones together. So no wonder why she was the only one smiling at her funeral.

Çoraplar kalsın.

İkili ilişkilerde hasılası hüsran da olsa sözlük anlamıyla eski defterleri açmanın kendine has güzellikleri var. Dönem başlayalı üç hafta olmuş - hafife almayın, bir yüksek lisans öğrencisi için malum şemsiye eşiğidir - üç hafta geçmesine rağmen benim ne tuttuğum not ne de tahtada gördüğüm aslında anladığım. Neyse ki ben buraya şikayet veyahut itiraf etmeye gelmedim. Evvelsi gün bir vesileyle eski bir defteri açmam gerekince geçen dönem atölyede yazdığım bir başka öyküye denk geldim. Olay şu: hoca "külotlu çorap" deyip olay mahallini terk etmiş, bize bir külotlu çorabın başına gelebilecekleri yazmak kalmış. Buraya koyayım, bütün eski defterlerin hüsranla son bulmadığına delalet etsin.

Külotlu Çorabın Öyküsü

-          Do you have a boyfriend?

-          Not really, no.

-          Hmm, you got room for one in your life?

-          Not really, no.

Sonra ne oldu, hatırlamıyorum. Belki rahatsız edici bir sessizlik veya o sırada kahveler soğudu. Belki bugüne kadar yaptığı bütün çıkarımların, vardığı bütün sonuçların kendi salaklığı olduğuna karar verdi. Diğeri en iyi “gunaydin” demeyi bildiği bir dilde defalarca özür diledi, kendine kızdı, aradaki kültür farkını, karşı tarafın leb demeden leblebiye teşne fıtratını nasıl da unuttuğunu düşündü. Sonra ne oldu, hakikaten hatırlamıyorum.

Şipşak lafa girmek olmaz, bari ben kimim, nereden gelirim onu söyleyeyim. Öncelikle şunu belirtmeliyim ki öyle ahım şahım bir Türkçem yok. Duyduğumu pekala anlasam da ne söylediğim tam da söylemek istediğim ne de söylediklerim söyleyemediklerim. O yüzden boşlukları siz doldurun.

Yanlış hatırlamıyorsam 2008 yılının kışıydı. Vietnam’da bir fabrikadan çıkıp Paris’te bir dükkana götürülmüştüm. Belki altı ay bekledim aynı rafta. Sonra sezon fiyatımın yanına yaklaşamayacak bu kadın aldı beni. İndirimi görünce gözlerinin içinin parlayışını görmeliydiniz, sürtük!

Çok eskitti beni, içime kaç kez o şişman, çarpık bacakları girdi çıktı. Kaç kez o biçimsiz kalçalarını sardım, dikişlerim acıdı. Her seferinde sökülesim, mümkünse göstermekten pek hazzettiği kalça nahiyesinden kaçasım geldi. Ama bir köşeye atılma, alttan ikinci çekmecelere hapsolma ihtimalimi gururuma yediremedim.

Külotlu çorap olmanın da kendine göre zorlukları var, öyle demeyin. Ne tam bir külot ne de çorapsınız bir kere. Oysa ne kadar istedim, bilekte başlayıp kalçada biten bir aksesuar olmayı, şişman kaba etinden ve ekseriya kokan ayaklarından uzak durmayı...

Ama olmadı. Ne gidebildim ne de kalabildim. Bu bacaklarla ne şehirler gezdim, ne bavullarda yaşadım, ne kirli çamaşırlara katlandım. Komik gelebilir, ama hiçbir pantolonla seyahat etmeyeniniz halimden anlamaz. Böylesine dırdırcı bir eşya daha bulamazsınız. Belki aynalar... Evet, aynalar da konuşur. Her şey konuşur, sadece siz duymazsınız. Yaz akşamlarında televizyon sehpasından veya vitrinden gelen sesleri sonradan icat ettiğiniz bilimlerle açıklıyorsunuz ya hani, aslında onların hepsi bizim konuşmalarımız. Televizyon sehpası sırtı ağrıdığından şikayet ediyordur muhtemelen, çalışma masası altına durmadan sümüğünü yapıştıran evin küçük oğlundan. Yere düşüp duran kaleminizin, mesela, hakikaten intihar etmeye çalıştığını düşündünüz mü hiç?

Ne külot ne de çorap olabildiğimden kimsem yok benim. Çoraplar için çok varoş, külotlar içinse çok züppeyim. Varlığımı anlamlandıramıyorum, gitsem yokluğum hissedilir mi onu da bilmiyorum.

Ben size bunları anlatırken bu şişko bacaklar beni bir eve götürdü. Az evvel bir yatağa uzandık. Bu hissi, olacakları biliyorum. Üzerimde eller gidip geliyor, birazdan tanımadığım dudaklar üzerimde gezecek. Artık dayanamıyorum, gitmek istiyorum. Sonum alttan ikinci çekmece veya mutfaktaki çöp kutusu olacak olsa da hoşçakalın. 

Story of Why (Or Writer's Stop)

Writer's Stop, a photo by DM Rosner on Flickr.

"George would break up with every girl he dated on the grounds that she wasn't weird enough for him, unaware that he himself lacked the slightest bit of non-linearity..." Thus began my very first story, although a very short one, about a guy named George.

It was all good until, after just a few sentences like that tedious introduction, George, sick of the gibberish his narrator (read: me) bore, interrupted and said: "One doesn't simply want what he has, you prejudiced prick!"

You asked me why I became a fireman but not a writer. That's why.

Yazmamak

Yüksek lisansın aksine yazma atölyesi gitgide ilginçleşiyor. Bu hafta saygıdeğer hocam bizden kendimizi dışarıdan izlediğimiz bir öykü yazmamızı istedi. Karşılaşmaz olaydım, çok çekilmez bir adammışım.

Yazmamak

Sandviçinden ona yakışmayacak büyüklükte bir lokma aldığında hayatta babamı öldürmeye en çok yaklaştığım anlar olan akşam yemeklerini hatırladım. Bugüne kadar kimi çok sevsem, kime hayran kalsam türlü sebepten hayal kırıklığı yaşamış – ya da yaşamayı başarmış – ama en çok da ağzını şapırdatanlar tarafından sukutuhayale uğratılmıştım. Bu yüzden bir dahaki sefer öncekinin yarısı kadar bir lokma aldığında ben şahsen şaşırmadım. Kolay değil, 23 yıl bu adamla yaşadım. Bir bilse benim kaç kere hayal kırıklığına uğradığımı, defalarca onu öldürmenin eşiğine geldiğimi, ama aslında çok sevdiğimi…

Elleri klavyenin iki santim üzerinde, gözleri az evvel, ortada hiçbir neden yokken üç noktayla bitirdiği cümlesinde, birazdan aklına gelmeyen o ilk cümleye ve aklından bir türlü gitmeyen bir sürü şeye sövecek, kahvesinden korka korka bir yudum alacak, kafasını kaşıyacak, dilini ağzının içinde gezdirip bilmediği bir şeyi arayacak ve sonra esneyecek… Ve ben onu sırf bu tahmin edilebilirliği yüzünden bile öldürebilirim.

Şimdi de sandalyesinin iki tarafından tutup poposunu geriye doğru itti, güya bilgisayarın karşısında biraz da olsa büyüdü. Hatta belki bir an, sadece bir an, üç saniye öncesine kadar yapamayacağını düşündüğü birçok şeyi yapacak kudreti içinde bir yerlerde hissetti. Sonra esnedi, eklem yerlerindeki ve gözlerinin etrafındaki o ekşimsi hissin tadını çıkarıp içinden yaşlandım ben diye geçirdi, gözü bir kalorifer kenarı aradı. Her şey gibi bunu da yarıda bırakıp sebepsizce üç noktayla bitirdiği cümlesine geri döndü.

Onu sevmeyi çok istedim. Denedim de… Kambur sırtı anlatılmamış öykülerinin habercisidir diye defalarca içimden geçirdim. Kemerli burnu, dedim, sakalları biraz daha gür çıksa çekici bile olabilir. İstemsizce hareket ettirdiği sağ el serçe parmağının aslında vaktizamanında çok sevdiği bir aktörden ödünç aldığı – hatta düpedüz çaldığı – bir takıntı olduğunu  bildiğim halde ne ilginç, hayatta böyle insanlar da mı var dedim. O, önündeki beyaz sayfaya ısrarla boş boş bakıp da hayatını değiştireceğine inandığı romanı yazdıracak ilhamın böyle bekleyerek geleceğini düşünürken ben istese yazar ama fazla mükemmeliyetçi demek ki, diye kendimi teselli ettim. O bir daha esnedi, sağ el serçe parmağı tekrar gidip geldi, kafasında bir yerler kaşındı durdu, aklı bir kalorifer kenarında, ağzında ekşi bir kahve tadı ve içinde hep bir ümit; ama işte gelmeyesice ilham gelmedi.

Onu sevebilmeyi isterdim. Gördünüz, denedim de… ama 23 yıldır, tam 23 yıldır, gelmeyeceğinden adım gibi emin olduğum bir şeyi – o buna ilham diyor, bense siktir oradan 23 yıldır neyin ilhamı demeyi tercih ediyorum – evet, gelmeyeceğinden adım gibi emin olduğum bir şeyi – bu arada adım Cüneyt – bekliyor olmanın, dışarıda bir yerlerde bambaşka bir hayat, mesela belki ortalama bir iş ama güzel bir kadın, onun mavi gözleri, belirgin elmacık kemikleri, ince bilekleri; yani ilhamların en büyüğü varken, bir ihtimal de olsa 23 yıldır gelmeyen şu lanet olasıca ilhamdan yeğken, kimse benden, bu içine hapsolduğum, ne günah işleyip de bunu hak ettiğimi bilmediğim, sıska, çirkin, sıkıcı adamı sevmemi beklemesin. İçimde bir yerlerde büyüyen bir karanlık, bir sıkıntı var. Bundan beni ne 23 yıl sonra yazacağı bir roman ne de ekseriya üç noktayla bitirdiği cümleleri kurtarır.

Onu öldürmeyi çok istedim. Denedim de… 

Aralık '12

Eller ve enseler

Yüksek lisansla ilişkimde bağlanma problemleri yaşasam da, şurada sayılı günlerimiz pareto efficiency, dynamic programming diye geçse de, nerede olduğumdan ziyade nereye gitmek istemediğimi az çok belirlesem de  iyi şeyler olmuyor diyemem. Burada haftanın en sevdiğim günü çarşamba ise bir sebebi var: yaratıcı yazma atölyesi.

Yaptığımız, romanları YKY'den yayınlanmış bir hocamızın etrafına üç dört kişi toplanıp bize ayrılan bir buçuk saat zarfında öykü konuşmak ve konuşmaktan arda kalan sürede nacizane bir şeyler karalamak. Dedim ki madem yazıyoruz ve yazdığımız okunsun istiyoruz, koyayım yazdıklarımı bloga. Yarım saatte yazılmış öyküden ne beklenir bilmiyorum. Hem ben kendi yazdığıma kefil miyim? Sanmıyorum. O yüzden bu noktada kanal değiştirmek serbest, ama darılmama sözü de veremem.

Geçen hafta diyalog üzerine konuştuk. Sonra da içi mesleklerle dolu bir poşetten iki tanesini rastgele seçip bu iki adamcağız asansörde kalsa ve onları sadece konuşturarak bir öykü yazmaya kalksak ne çıkarın peşine düştü. Bana falcı ile berber çıktı. Yazması çok zevkliydi, okuyandan aynı hazzı almasını beklemek abesle iştigal olur. Tabi bu benim beklemeyeceğim anlamına gelmez.

Eller ve Enseler

-        - Yukarıda bir şeyler oluyor.

-         - Efendim?

-         - Zemine gelmeden bozulmasa bari.

-         - Bana mı diyorsunuz?

-         - Fala inanır mısın?

-         - Geldik mi? Niye durdu ki bu şimdi zank diye?

-         - Fala, diyorum, inanır mısın?

-         - Hay sıçayım! İşe geç kalıcam bu gidişle. Alarm sesi niye bu kadar kısık ki!

-         - Bugün de açmayıver dükkanı.

-         - Ne dükkanı?

-         - Berber değil misin sen? Bugün de açmayıver dükkanı.

-         - Nereden biliyorsun berber olduğumu?

-         - Fala inanır mısın?

-         - Haha! Kusura bakma, benden para koparamayacaksın.

-         - Boşuna ümitlenme, bugün gelmeyecek.

-         - Kim gelmeyecek? Gevezelik edeceğine sesimizi duyurmanın bir yolunu bul be kadın!

-         - Güvenlik yarım saattir telefonla konuşuyor, birinin duyması imkansız.

-         - Sen bütün bunları nereden biliyorsun yahu?

-         - Fala inanır mısın?

-         - İnanmam. İnanmak da istemiyorum.

-         - Bugün gelmeyecek.

-         - Kim?

-         - O, ensesine aşık olduğun.

-         - Nereden biliyorsun?

-         - Fala inanır mısın?

-         - ....

-         - Ne kadar zamandır berberlik yapıyorsun?

-         - Onu da bilsene sıkıysa.

-         - Biliyorum, ama insanların mecburen doğruyu söylemelerini izlemek hoşuma gidiyor. Ne kadar zamandır berbersin? Hem zaten bir süre daha burada tıkılı kalacağız anlaşılan, tadını çıkaralım bari.

-         - Ondört yaşımdan beri.

-         - Neden liseye gitmedin?

-         - İşimi sevdim.

-         - İşini değil yaptıklarını sevdin.

-         - Ne fark eder?

-         - Yazık, bütün bir ömrü gördüğün enselere aşık olmakla mı geçireceksin?

-         - Hafife alma.

-         - Aldırma öyleyse, anlat. Konuş ki duyabileyim.

-         - Hani zaten biliyordun.

-         - Sen değil miydin benden metelik koparamazsın diyen? Yok öyle bilâbedel hizmet. SSK mıyım ben? Hem belki psikologluk hizmetimi meteliğe şayan bulursun.

-         - Erkek tenine hayran oldum. İlkin ustamın jileti yanakta kaydırışından, makineyi bastıra bastıra üç numaraya vurduğu kafanın bana mısın demeyişinden etkilendim. Sonra birgün kendim o yüzlere, o tenlere dokunmaya başlayınca daha da fazla etkilendim. O köşeli çenelerde, belirgin elmacık kemiklerinde jilet gezdirmeyi, traştan hemen sonra sert ama pürüzsüz sakal köklerine dokunmayı sevdim. Makinayı kafasına her bastırışımda geri iterek verdiği o erkeksi tepkiyi, üstleri biraz daha kısaltma bahanesiyle sürtündüğüm kaslı kolları... En sevdiğim kısımsa ense traşları. O kalın, güçlü boynu seyrederken jiletle usulca dokunmalarımın bir erkeğin içini gıdıkladığını bilmek... Sonra önümde lavaboya eğilmiş o kafanın acziyeti, ellerim saçlarının arasında gezerken artık iyice iç içe olduğum vücudu... Bunlardan vazgeçemediğimi anladığımdan beri berberim. Sen ne zamandan beri falcısın?

-         - Elini versene.

-         - Ne yapacaksın elime?

-         - Versene, lütfen.

-         - ...

-         - Çok güzel, güçlü ellerin var.

-         - Falcılığın kadınlara ilgi duymadığımı görmeye yetmedi mi?

-         - Benim erkeklere ilgi duyduğumu kim söyledi?

-         - Kadınlara mı ilgi duyuyorsun?

-         - El falı bakıyorum ben.

-         - Yarım saattir elime bakmadan atıp tutuyorsun ama?

-         - El falı bakıyorum çünkü ellere aşığım. Bugüne kadar binlerce el tuttum. Bazen seninki gibi güçlü, büyük erkek elleri, bazense ince, uzun tırnaklı, narin kadın elleri... Beni bu tutkuyla imtihan eden Tanrı’nın mükafatlandırma şekli yeteneğim. Ben avucunun içinde parmaklarımı gezdirip kıvrımlarını hafızama alırken müşterim, hayatına dair bildiği bütün şeyleri bir de benden duyuyor, bundan zevk alıyor ve bir de yetmezmiş gibi bana para ödüyor. Hafızam küçük bir şehrin nüfusuna yetecek kadar insan eliyle dolu. Hırpalanmış, yorgun inşaatçı ellerini de biliyorum, ekseriya nemlendirilmiş liseli genç kız ellerini de. Ve hepsinde kendine has bir güzellik, sevilmeye değer bir şeyler bulabiliyorum.

-         - Yani? Sen de bütün bir ömrünü gördüğün ellere aşık olmakla geçiriyorsun bak.

-         - Haha! Haklısın.

-         - Peki, o gelmeyecek dediğin, nereden bildin? Onu nasıl görebildin?

-         - Asansör oldu galiba.

-         - Nasıl bildin? Söylesene!

-         - Sen inanmasan da fala inanan insanlar var.

-         - Tamam ama onun falında çıkanın ben olduğumu nereden bildin?

-         - Onun da çok güzel elleri var, sen göremesen de...

-         - Anlatsana kadın, onun falındakinin ben olduğumu nasıl anladın?

-         - Çok güzel ellerin var. Binlerce el gördüm bugüne kadar ve hepsini tek tek, ayrı ayrı hatırlarım. İki haftada bir sana traş olmaya gelen, bunu ihtiyacı olduğundan değil de senden hoşlandığı için yapan birinin, durmadan saçlarında gezen, yanaklarını okşayan elleri ezberleyemeyeceğini mi düşünüyorsun? Bana senden, en çok da ellerinden bahsetti. Çok güzel ellerin var senin...

-         - Peki neden gelmeyecek?

-         - Zemine geldik. Gitmem gerek.

-         - Nereye gitti? Nolur söyle!

-         - Fala inanır mısın?

Kasım '12

Ehemmiyet Kemeri

Hırkamın sol koluyla camın buğusunu sildim. Dışarıyı merak ettiğimden değil de içeride çok yalnız olduğumdan... En son kim bilir kaç yıl önce yapmışım ki kendimi kötü hissettim, sanki arka koltukta annem "Yapma oğlum,  pis!" diye inledi. Kulağımda ilk şarkısından ileri bir türlü gidemediğim bir albüm, özetle "Ben böyle değildim." diyor. Kafamı cama yaslasam araba tutuyor. Arkama yaslanıp uyuklayayım desem en ufak virajda içim hopluyor. Normalde yarıçapı matematik testlerini aşamayan hız problemleri, mesela otobüsün doksan olan hızını neden yetmişe düşürdüğü sorusu veya öndeki arabayla aramızdaki mesafe artık en çok beni ilgilendiriyor. Aklım hep o yekpare ana gidiyor. Her şey tam da olması gerektiği gibiyken aniden kaymaya başlayan araba, frenler, mıcır ve güm! Dünyan tersine dönmüş, zor nefes alıyorsun, içinde bir yerlerde bir acı var ama hayatta olduğuna şükrediyorsun. İşte tam da bu sebepten zaten ezelden hisli köfte kıvamında olan hayatımın çok duygusal bir döneminden geçiyorum, bana katlanmak zorunda olan yakın çevremin affına sığınıyorum.

Geçenlerde Kadıköy'de, kafe demeye dilim varmayan dükkan önlerine dizilmiş, yüzü yola dönük insanların önünden geçmem gerekti. Kiminin önünde bira kimininse en az iki kez hatmedilmiş bir menü, hiç gelmeyecek birine içenlerle birazdan "Nerede kaldın?" denecekleri bekleyenler... Hepsiyle tek tek en az bir kez göz göze geldim. Kavgadan bir omuz uzakta, dik dik bakmakla göz göze gelmek arasındaki ince çizgide epey bir yol yürüdüm. Aklım iç ceplerdeki çakılara, beni bir seferde yere serebilecek yumruklara, en yakın karakola ve “Biri üstüme çullansa kim kurtarır acaba?”lara kadar gitti. İstesem kendimi ne kadar kolay öldürtebileceğimi fark ettim. Daha geçen gün de istemeden nasıl ölebileceğimi fark etmiştim. Toplama işlemini siz yapın.

Evvel zaman içinde bir arkadaşım "Cin gibisin." dediğinde "Ben böyle değildim." diyememiştim. Şimdi dese "Ben öyle değilim." diyebilirim.

Noktayı koyar koymaz The Killers’ın yeni albümünden Flesh and Bones çalmaya başladı. The Killers? Flesh and Bones? Ama neden? 

Short, Very Short Story

I started by gently kissing the back of her neck, slowly making my way to her lower back, puzzled as to why a girl like her would even date me. This was, however, until I noticed the tattoo on her back quoting John Waters: "If you go home with someone and they don't have books, don't fuck them." 

The next day I bought twenty more books.

From Graham Bell to Lady Gaga: Telephone

I'm not one of those guys who reeks of nostalgia, but sometimes I wish I lived in the past, because there are cases in history that the human race hasn't handled well without me. Take, for example, Alexander Graham Bell.

The guy invented the telephone, or Elisha Gray did and Alexander Graham Bell was stealing it from him, but from my vantage point, both are the same. And as if he did any good for his successors, he probably is in a fancy grave funded by Vodafone and is resting in all the peace a dead man can't normally acquire. But that's not my point. My point is: I hate telephones.

I hate them from the core of my very being. There are several reasons for that. First, I suddenly become this gullible person on the telephone. Seriously, tell me anything on telephone and I will say yes. On the other hand, I can't keep up a conversation on the telephone, which also explains why I just say yes and hang up. When it comes to a phone call, I am not articulate; I can't explain the littlest things; I get nervous and hate the person I am talking to. I have reasons to hate telephones.

I know that what I was actually planning to write will be talking behind a dead guy's back, and that you and your society do bad things to backstabbers, so here is what I'm going to do instead: I'll go back to the February 26, 1876, call Alexander Graham Bell, and teach him a lesson.

Me: Hi, Alexander.
Alexander: Hi… Stranger!?!
Me: It's me, Cüneyt.
Alexander: Hmm… I don't really remember, but let's say you are. How did you get my number?
Me: Well, there aren't many phone numbers around these days, are there? I have a question for you, other than the one I've just asked, which was a rhetorical question by the way.
Alexander: Okay, I'm listening…
Me: Why did you do it?
Alexander: Do what?
Me: Pick your nose at Mabel's birthday party?
Alexander: Oh my God! How did you see that? I though no one was around.
Me: BAZINGA! I was joking. I haven't seen you, although you may want to be careful next time you do that, because not everyone in 19th century is myopic like me. 
Alexander: Oh, thank God. Could you please not tell anyone I did that at Mabel's birthday party? I don't want her to hear that, because I kind of have feelings for her. So, anyways, what were you going to ask me then?
Me: Why did you invent telephone? Or whatever it is you call it.
Alexander: Well, I told you, I have got feelings for Mabel and seems like I can't talk to her in person, so I thought this thing you call "telephone" might help.
Me: Who are you? Raj Koothrappali?
Alexander: What? Who is Raj?
Me: Oh, never mind. So you are into that Mabel girl? Really? Mabel?
Alexander: The heart wants what the heart wants, Cüneyt.
Me: I see. Well, did you try sending her a letter? I mean that's a good way of communication too. You didn't have to invent telephone for that.
Alexander: Nah, I can't send her a letter, her father would find it. The guy is a stalker. Or a lawyer. They are the same to me.
Me: I see. Well that sounds like a pretty acceptable reason.
Alexander: Yeah, it is. But hey, look, I have to run now. I have to go to Boston as soon as possible, apparently some guy called Elisha Gray has also invented the telephone too. I have to do something about it. But I will give you a call later, okay?
Me: Alright then. Good luck.
See, I told you. When it comes to talking on the phone, I'm ready to accept anything, no matter how differently I actually think. 

Moral of the story: You have got something to say to me? Don't call me. Ever.
Oh, wait, my phone is ringing. It's Alexander.

Alexander: Hey, before I leave, how did you get a phone? I mean I've just invented it and Mabel is the only one who has one.
Me: Haha! Well, obviously, she has feelings for me.

Originally published: December 14, 2010.

Okula Veda Yazısı: Bak Gidersem Dönmem

2007 yılının yaza dâhil bir Eylül sabahı, hamuruna fazlaca duygu zerk edilmiş bir babanın refakatinde bu kampüse gelişimi hatırlıyorum. Geride çekirdekten biraz büyük bir aileyi bıraktığım için içlenmiş, yıllar sonra burada hayli geniş bir aileyi inşa edeceğimden habersiz aldığım kararlara kızıp kendime kurulmuştum.

O günün üzerinden neredeyse beş yıl geçmiş. Hepi topu üç harfe sığan bir zaman dilimi de olsa, geldiğimde 18 şimdide 23 de olsam, aradan geçen zamanın kafa kâğıdında zuhur etmeyen izleri var. Yanlış anlaşılmasın, John Nash abimiz gibi beyazperdeye layık bir hayatımız olmadığının biz de farkındayız. Hem sanıyor musunuz ki her iktisat öğrencisi ortalıkta “Anlatsam Nolan olur.” diye geziyor? – tek tük de olsa öyle gezenler de ilgili mercilerce önce alnı karışlanıp sonra da “Yürügit Jones” damgasıyla postalanıyorlar. Ama anlatsak roman olacağına dair bir malumatımız da var çok şükür. Bu ne biçim bilgiçlik, nereden bu malumatfuruşluk demeyin; bunca yıl sadece iktisat okumadık en nihayetinde!

Lakin yola ilk hedefimiz iktisat olarak çıksak da mezuniyete beş kala en çok unuttuğumuz şey de iktisat galiba. Hafıza-ı beşer nisyan ile malul olduğundan ve dahi beyin uzvu, mebzul miktarda lüzumsuz detayı yarın öbür gün işimize yarayacak üç beş önemli bilginin önüne koyduğundan iktisada dair iki kelam etmekte zorlanıyorum. Hem öyle, hem de bildiklerimin çoğunun sadece İngilizcesini biliyorum. Şimdi Türkçesini düşünmeye başlayınca, örneğin, arzın talebe denk düştüğü, bizim equilibrium siz Türklerinse denge durumu dediği nokta, aklıma “Ateş olmayan yerden duman çıkmaz.” atasözünü getiriyor. Mesela çok iyi türev alabiliyor, kısıtlı bütçemle hazzımı maksimize etmeye çalışırken en fazla iki üç iktisatçıyı güldürecek bir “azami haz sınırı” esprisi yapabiliyorum. Ama zaten – Oyun Kuramı hocamın da belirttiği gibi – gittiğiniz üniversite, neyi bildiğinizden ziyade nelerin üstesinden gelebildiğinizin kanıtı değil mi? Hem sırf bu yüzden iş, üniversitede değil de bizatihi işte öğrenilen bir şey değil mi? O yüzden kafamı bir yığın vize ve finalden geriye kalanların azlığına takmıyorum.

Ben yüzü tahtaya dönüklerden olarak heybeme çok şey yükleyemesem de sırtı tahtaya, yüzü bize bakanların bana birçok şey öğrettiğine sizi temin edebilirim. Saygı denen mefhumun küçükten büyüğe doğru gitmek zorunda olmadığını, aksi istikamette bir seyrin de söz konusu üniversite olunca mümkün olabileceğini gördüm ben. İnsanın isminin önünde kaç tane kısaltma olursa olsun mütevazı olabileceğini, bugüne kadar test çözmeyi öğretme sığlığında geçen öğrenci-öğretmen ilişkisinde çok daha derin suların varlığını öğrendim. Yahu benim akşamın bir vakti ertesi günkü makroekonomi vizeme çalıştıran mikroekonomi hocam oldu, var mı bundan ötesi?

Var. Yaşı kemalden çok daha ötesine erdiği halde koltuğuna yapışıp kalanları, karşısında yirmili yaşlarında bir sınıf dolusu genç esneyip dururken sorunu zinhar kendinde aramayanları da burada tanıdım. Maksadı öğretmekten ziyade çektirmek olanın da bir paragraf evvelki lokum gibi insanlarla aynı habitatta yasayabildiğini gördüm. Böyle böyle kiminden ne olup kiminden ne olmayacağımı öğrendim.

Sonra, sıranın öteki tarafındakilerden başka, benimle aynı sıraları paylaşanlar var. Haritadaki yerini bir çırpıda bulamayacağım, plakası zaten hak getire şehirlerden çeşit çeşit insanla tanıştım. Türkçenin kelimenin başına gelmesine müsaade ettiği bütün harflerden isimlerle çeşit çeşit yüzü eşleştirip kendimce, muhtemelen çoğu haksız, genellemeler yaptım. Karadenizlileri, mesela, fazlasıyla inatçı buldum; Doğu Anadolulu üniversitedeki beşinci yılı olmasına rağmen gördükleri karşısında şaşkın, Akdenizli kanımın en çok çektiği, İzmirliler zaten ezelden torpilli.

Bütün bunlar olurken kahramanız, namıdiğer bendeniz, Ankara’yı bir türlü sevemedi, bu şehri seveni de hiç anlayamadı. Gıyabında konuşmak gibi olacak ama karı hiçbir zaman Yılmaz Erdoğan’ın yakıştırdığı kadar yakıştıramadım bu şehre. Yağmurlu sonbaharını belki ama ayazını hiçbir hisle bağdaştıramadım. Ya soğuktan bir şey hissedemedim ya da soğuktan mülhemdi bütün hissettiklerim, ama yekûnu pozitif olamadı bir türlü. Hasılı benim için Ankara’nın en güzel yanı hep İzmir’e dönüşü oldu.

Ayaklarım geri geri gittiğinden belki, bu şehre son gelişimde 7 Şubat’ta olan uçağımı 8 Şubat sanıp kaçırdım; o bahaneyle İzmir’de fazladan iki gün geçirdim. Yine de otobüs yolculuklarını hiçbir şeye değişmem mesela. Edebi yarıçapı ‘personal space’imi geçmese de bana yazdırdıkları, yazmasam/yazamasam da hissettirdikleri, çakırkeyif bir polisçe yolumuzun kesildiği bir gece ve muavin ne istediğini sorunca birkaç saniye düşünüp “Sıcak kahve!” diyen o amca… Bunlar farkında olmadan hatırımda kalanlardan sadece birkaçı, bir de adını konduramadığım ama varlığını da inkâr edemeyeceğim, beni ben yapan bir sürü şey/his.

Diyeceğim o ki anlatsam hakikaten roman olur. Ama ben yazacak sebatı gösteremem, siz de hak ettiği ilgiden mahrum bırakırsınız romanımı. Çok güzel söylüyor Sezen, “Bir macera yaşamak dediğin, küçük zamanlar harmanı, sevindiğin üzüldüğün.” Burada geçen beş yılımda tanıdıklarım, gördüklerim, tecrübe ettiklerim son tahlilde bir “iyi ki”ler toplamı. Öğrenemediklerimden ben sorumluyum da öğrendiklerim hep onlar sayesinde, bundan eminim. Bu okulda bana ayrılan sürenin sonuna geliyorum. Çok sevdiğim bir sözle bitireyim, hak eden üzerine alınsın: Sen de olmasan...

Makable Şamil Olmama

İzmir’den Ankara’ya uçak kaçırmışlığım da on ikideki İstanbul otobüsüne yetişememişliğim de vaki. Lizbon-Porto trenine bindiğimizden beş saniye sonra hareket etmesi de Cenevre-Lozan trenine yetişeceğiz diye yaklaşık bir buçuk kilometreyi koşuşumuz da dün gibi aklımda. Sözlük anlamıyla kaçırdığın trenlere de hayatta inmen gereken ama uyuyakaldığın için kaçırdığın duraklara da üzülürsün. Ama işte bugünün işini yarına bırakmadığın ve perşembenin gelişi çarşambadan belli olduğu gibi, bugünden bakıp dünün canına da okuyamazsın. O yüzden birileri geldi birileri gitti, amenna. Ama hakikaten bana kaçırttıkları?

Bizim okulun kütüphanesinin geçen ayki anlatı yarışmasını gözüme kestirmiştim. Kafamdaki haliyle çok güzel bir öyküm vardı. Dizilişleriyle bana hep “safları sık ve düzgün” tutulmuş Cuma namazlarını hatırlatan büyüklü küçüklü kitapların arasından Kürk Mantolu Madonna’nın, sırtında bir el gezindi miydi hissettiklerinin, bugüne kadar kimlerin Raif Efendi kimlerin Maria Puder olduğunun, Raif bu kadar tek ve kendiyken ona benzediğini sanan herkesin nasıl da aynı olduğunun hikâyesini yazacaktım. Yazmıştım da, kafamda… O yüzden birileri geldi birileri gitti, amenna, ama hakikaten bana kaçırttıkları?

Bir yandan da havalar ısınıyor, yeni insanlar tanınıyor ve çoğu seviliyor. O yüzden iyi ki vaktimizi daha fazla çaldırmamış, bir daha alıkoyulmamış ve iyi ki unutmuşuz diyorum. Saudades çok güzel dursa da insanın üzerinde, Adeus demeyi de bilmeli.

Teşne, efdal, peyderpey

Burnum kırmızı, hava soğuk ama güneş yakarca. İki iklimi aynı anda yaşamanın haklı mutluluğu, İzmir neden bu kadar güzel ve pek tabii sevilir farkındalığı. Çıkarken annemden yanak, babamdan da makas almışım. Gözlük camlarım tertemiz, yani gördüklerimin çoğu görebileceğimin en iyisi. İnsanları çok sevmekle bir insanı en çok sevmek arasında bir fark var. Birinin toplamı diğerinin enliğinin yanından geçemiyor sıklıkla. İnsanın aklı başında iyi ama bazen böyle gezintiye çıkması da toprağı eşelemek, suyunu tazelemek, saksısını değiştirmek gibi... Böyle yazmışım. O günü, hızlı adımlarımı ve mavi ayakkabılarımı hatırlıyorum. Kot pantolonum ve hırkam, bindiğim otobüs, gittiğim yerler, gördüğüm kişiler hep aklımda. Daha da önemlisi bana onları yazdıran heyecan hala içimde.

Gidesim var hafız, çok fena. Trenlere binesim, uçaklardan inesim var. Ucuz mu ucuz hostellerde sair milletten insanla hasbihal edesim, gül gül ölesim, mektup arkadaşı olasım var. Dilime a-acayip kelimeler ilişip duruyor, halimi bazen en iyi onlar anlatıyor. Ama umumiyetle bön bön bakılan oluyorum, hop denilen portakala bağlıyorum. Teşne demekte zorlandı evvelsi gün çok sevdiğim birisi. Başkası peyderpey dedi geçen yaz. Efdal daha bugün oturdu kafamda.

Bense sevmelere dünden teşneyim. Dünler bugünlerden efdal ama çok sevgili yarınlar tercih sebebi. Dertler mi? Onlar da peyderpey bitecek.

ölá!

 Gülş'e çok özendim bu Ankara akşamında.

Tembellik Hakkı: Homini de Gırtlak, Pufidi Kandil, Tumba Yatak *

Masasının altında yarı dokunmatik telefonuyla oynayan güvenlik görevlileri, evvelsi akşam kaçırdığı diziyi ertesi gün önündeki bilgisayardan yakalayan danışma çalışanları, art arda bilmem kaçıncı odayı tekrar ve aynen temizlemekten bıktığı için televizyon odalarında ayaklarını uzatıp evlilik programlarına dalan yurt temizlik görevlileri... Meslek nevinden muamele görmese de pekâlâ mesai saatleri olan öğrencilik, amfilerin arka sıralarında okuduğumuz dergiler; sene başından ilan ettiği iki saatlik derslerden birini sırf canı çekmediği için o hafta işlemeyen akademisyenler... Nihayetinde bir üstü tarafından kendisine yüklenmiş sorumluluktan canı yapmak istemediği için kaytaran herkes, onların paşa gönülleri, sonra keyifleri ve dahi kâhyaları... Tembelliği bir hak olarak görenler, o kadar haklılar ki!

Konuya destursuz girmiş de olsam, ilk paragrafta bahsi geçen haletiruhiyeye aşina olanlarınızın mütebessim bir yüz ifadesiyle kafa salladığından eminim. Üçüncü Kat aylık yayınlanan bir dergi olduğundan ve ülkece çokça sansasyon cevherine sahip olduğumuzdan yapacağım son kıllanma tarihi geçmiş bir meseleyi ısıtıp önünüze koymak olacağı için beni mazur görün. Ama işte kan insanın beynine bir kere sıçradı mıydı da...

Kondisyonsuz yakalananlarınızın sakatlanma ihtimalini ortadan kaldırmak için önce bir meseleye ısınalım. Bu yıl içerisinde, Enerji Bakanımız muhtelif mecralarda biz müstakbel mezunları da yakından ilgilendiren açıklamalar yaptı. Bunlardan biri mevzubahis Türkiye’nin kalkınması olduğunda gerekirse 16 – 18 saat çalışabileceğimizdi. Bir diğeri gün ışığından daha fazla faydalanabilmek için mesai başlangıcını 6 – 7 civarına çekme fikriydi. Bunun ardındaki motivasyon fikrin kendisi kadar kayda değer: hâlihazırda esnaf böyle yaşıyorken memurun erken yatıp erken kalkmaması için hiçbir sebep yok. Yokmuş. Son öneri ise cumartesilerin de mesaiye dâhil edilmesi. Ülkede çalışmak bu denli övülünce ve de dinlenmek, dinlenmeyi istemek böylesine yerilince aklıma Paul Lafargue ve Tembellik Hakkı kitabı geldi. Rahmetli burada olsa yumruğunu masaya çekinmeden vururdu da işte… Haliyle kitabını okuyup üzerine kalem oynatmak bendenize düştü.

1842 doğumlu Lafargue evli ama iki çocuk babası değil. Şanını yürütecek çocukları olmasa da – olanlar da yaşadı diyemeden vefat etse de – kayınpederi Karl Marx olduğu için yürüyen bir şanı var. Hakkını yemeyelim rahmetlinin; Fransız uyruklu, Küba menşeli, kayınpederinin deyimiyle “yakışıklı, zeki, enerjik ve sportif” bu adamın müstakil hayatı da bizatihi bahse değer aslında ama Marx’ın kızıyla evlendiniz miydi oyunun hâkimiyeti hep karşı tarafta oluyor. Gönül rahatlığıyla “olaylar olaylar” ikilemesine indirgenebilecek hareketlilikte bir ömrün şahikasında Lafargue; çalışmayı, çok çalışmayı erdem belleyen düzene akademik lisanda sövdüğü Tembellik Hakkı’nı yazıyor.

19.yüzyılda üstadı harekete geçiren “çalışma hakkı” ile başlayıp sonrasında çığırından çıkan çalışma aşkı, yetmezmiş gibi bir de papazından ekonomistine dönemin “sosyetesinin” çalışmayı kutsallaştırması. Ona göre çalışmak insanoğlunun doğasındaki temel dinamiklere külliyen ters ve toplumdaki yozlaşmanın sebebi de bu çalışma tutkusu. Mesela bu illetin pençesine düştüğüne inandığı İspanya için şöyle diyor; “Ne yazık ki şimdi yozlaşan İspanya, bizden daha az fabrika, daha az cezaevi ve kışlası olmakla övünebilir. Ama sanatçı, kestaneler gibi esmer, çelik bir çubuk gibi dümdüz ve esnek, gözü pek Endülüslüyü seyretmekten zevk duyar; hele delik deşik capasına görkemle bürünmüş dilencinin Ossuna düklerine amigo diye seslenişi karşısında yüreği yerinden oynar. İçindeki ilkel hayvanın körelmediği İspanyol için çalışma, köleliklerin en berbatıdır.” İfrata kaçmış diye ifrit olmaya yeltenmeyin hemen, ataları “Dinlenmek sağlıktır.” diyen bir milletten çok şey bekliyor sayılmaz.

Kitapta bakanımızın memurları kıyasladığı esnafa da çıkışıyor Lafargue, “Bizim toplumumuzda çalışmayı çalışma olarak seven sınıflar hangileridir? Toprak sahibi çiftçilerle küçük burjuvalar. Birileri toprakları kapmış, öbürleri dükkânlarına sıkı sıkıya bağlanmış, yeraltı dehlizlerinde köstebekler gibi devinip dururlar, gönüllerince doğaya şöyle bir bakmazlar hiç.” Girizgâhı sert de yapsa iyi niyetinin hakkını vermek lazım. Temennisi net; bir soluklanalım, ayaklarımızı uzatıp göğe bakalım istiyor.

Sonra 1770 tarihli, sinirine dokunan bir makaleden alıntıladığı “Endüstrideki yoksullarımız bugün dört günde kazandıklarını altı günde kazanmaya razı olmadıkça, tam iyileşme gerçekleşmez.” nasıl da bugünün aynası gibi duruyor? Hatta belki “Böylece, en az 15 saat sürdüğüne göre, upuzun bir günün yorgunluğuna, bu zavallılar için, sık sık zahmetli gidiş gelişlerin yorgunluğu da ekleniyor. Sonunda, akşamları evlerine uyuma gereksinimiyle yorgun argın dönüyor ve ertesi gün, açılma saatinde atölyelerde bulunmak üzere evden çıkıyorlar, doyasıya dinlenmeden.” derken aslında bizi kastediyor. Ona göre sanayide makineleşmenin akabinde dinlenme süresi uzamalıydı fakat “işçi, dinlenme süresini aynı oranda uzatacak yerde, makineyle yarışırcasına çabasını iki kat” artırdı.

Bizim o çok sevdiğimiz, ismimizin yanında çok şık duran popüler tabir “sosyal sorumluluk” da payını alıyor Lafargue’ın gazabından; “Korselerinin içinde sıkışıp kalmış, kunduraları içinde ayakları büzülmüş, bir itfaiyecinin yüzünü kızartacak denli açık saçık bir kıyafetle, yoksullar için birkaç metelik toplamak amacıyla, gecelerce balolarda dönüp dururlar. Sevsinler sizi.”

Nihayetinde üstadın vardığı nokta, bir kere kana zerk edildi miydi en babayiğit bağışıklık sistemini dahi ele geçirdiğine inandığı bu çalışma aşkına, çalışmayı ve üretmeyi öğütleyen, hatta insanın değerini buna endeksleyen bütün herkese – ki Lafargue’a göre bu sınıfa tuttuğunun türevini alan biz iktisatçılar ve endüstri mühendisleri de dâhiliz – karşı durulması gerektiği. Dürüst olayım, onun söylediği “Onların dilini koparıp köpeklere atmak gerekirdi.” ama ben bunun usturuplu bir tefsirini yapamadım, sizin sindirim sisteminize emanet. Lafargue’a kalırsa insanlık özüne bulaşmış bu lekeyi söküp atmalı ve eğer bunu “Sefalet Hakkı’ndan başka bir şey olmayan Çalışma Hakkı’nı istemek için değil de, her insana günde üç saatten fazla çalışmayı yasaklayan çelik gibi bükülmez bir yasa koymak için yaparsa, dünya, yaşlı dünya sevinçten titreye titreye, içinde yeni bir evrenin zıpladığını duyacak,” o buna inanıyor.

Lafargue'ın söylediklerine tamamen katılmıyor olabilirsiniz; ama düzenli aralıklarla iç geçiren, bırakıp gitmek isteyen insanlar olarak bütün söylediklerinin karşısında da duramazsınız. Yemezler. Söylediklerine kendi inanmasa yaşı yetmişe varmadan karısıyla birlikte intihar edip ardında şöyle bir not bırakmazdı Lafargue: “Bedence ve ruhça sapasağlamken, yaşama zevk ve sevinçlerini birer birer elimden alan, beden ve kafa güçlerimi koparıp götüren acımasız yaşlılık, enerjimi felce uğratıp istemimi söndürmeden ve beni gerek kendime, gerek başkalarına yük olacak duruma düşürmeden, canıma kıyıyorum.”

Şimdi böyle yazı boyunca tembelliğe iltifat edince aklıma kişisel tarihimdeki ilk ve tek sahne deneyimim geldi. Müsaadenizle şurada biz bizeliğimizi suiistimal edip kapanışı onunla yapayım. Ortaokuldayız, bir avuç öğrencinin önünde de olsa, muhteviyatı itibariyle fıtratıma dair önemli ipuçları barındıran, yani şimdi bu yazıyı yazarken barındırdığını fark ettiğim iki oyun sahneleyeceğiz. Başrol oynadığım iki oyunda da birbirinden çekilmezdim - elbette rol icabı, yoksa lokum gibiliğimden sual olunmaz. Birinde salonun orta yerine kurulmuş, annesinden erik, babasından televizyon kumandası isteyen, gelene gidene çatan bir delikanlıyı, diğerindeyse iş başvurusunda müstakbel patron adayına patronluk taslayan, öğle yemeklerinde ekseriya lahmacun yediğinin altını çizen bir genci canlandırmıştım. Rutin oyuncu işvesidir, mikrofon uzanır uzanmaz başarının sırrı olarak role bürünmenin gerekliliğini, canlandırdığın karakterin ta kendisi olmanın ehemmiyetini muştularlar. Artık ergenlik ihtirasıyla nasıl kaptırdımsa kendimi, hâlâ daha çıkamamışım rolün etkisinden.

Rolünüze, diyorum, çok kaptırmayın kendinizi...

*Bence de çok uzun bir yazı ama bloga değil de okuldaki bir dergiye yazıldı aslen.

**

Lal

El Gibi

Geri Dön

Alaturka

İstanbul

İstanbul İstanbul Olalı

Erkek Güzeli

Seni İstiyorum

Sarı Zeybek

Sen Ağlama

Şinanay

Unuttun mu Beni?

Ah Felek Yordun Beni

Gülümse

Ünzile

Hadi Bakalım

Bırak Beni

Ne Kavgam Bitti Ne Sevdam

Değer mi?

Vay

Sarışın

Keskin Bıçak

Kahpe Kader

Onu Alma Beni Al

Kavaklar

Arkadaş

Eternal Dark Shines on the Teenager's Mind

Let me tell you something that your shrink won't no matter how much you pay: Don't let a 13-year-old girl watch Eternal Sunshine of the Spotless Mind. I realized how dangerous it can get when I was back home making fun of my cousin's pictures on Facebook as she told me that she wanted to dye her hair green. Looking at her pictures, I also realized that people-or at least my cousin and her friends-don't really know how to take good pictures. Therefore here are some basic problems with amateur photographers and solutions I'd suggest:

My Parents Don't Understand Me So I Better Take a Picture of Myself!

This is probably a 13-year-old girl who, when it comes to taking a picture of herself, obviously sucks. Puberty is a tough process, I know. Even though only thing you do is slam doors in people's faces for no reason, not all of the guys can make it through. However, that doesn't mean that you should go and take a picture of yourself. And if you really do need to take one, then follow my instructions: Taking a good picture of yourself depends very much on analyzing the shape of your nose. So before you start shooting, practice

several angles in front of a mirror to see which one suits your nose-if any. For instance, it's impossible for me to do that without the help of an expert. But thank God, I've got friends who know how to use Photoshop. If you are having such problems too, then either find an altruistic friend like mine or simply Google "how to fix a nose in Photoshop." But my advice would be not to bother.

On the other hand, I'm aware of the fact that most of you guys are into your 20s, so what I'd really appreciate is to read out what I'm about to say loudly every time you see a teenager (It would also be a nice gesture if you could e-mail this to all your friends): Guys, please just don't grab the camera nearest you to take a picture of yourself whenever you feel that your parents don't really get you and you are an outsider. Instead, do what normal people do, go shopping; because the Web is filled with useless, mass-produced pictures of you, which can easily be reduced to two or three (Scientists are working on this).

It's A Bird... It's A Plane... It's Superman… No It's a Tourist Who Thinks He Looks Cool!

This one is one of the later stages of the disease that the 13-year-old-girl got where we gradually lose our hope for the patient. What do these guys think when taking such pictures like holding up the leaning Tower of Pisa? Does she think it looks original? Does the guy in brown really believe his co-workers would like it? Does the other guy behind them seriously think that his 7-year-old son would laugh a lot? So what? Anything can make a 7-year-old laugh.

I haven't checked any statistics but I'm sure it would say that Italy is exposed to thousands of tourists every year who are there solely for taking those pictures. What is even worse is that it takes 5 minutes to take that picture and then those people, to whom I'd like to refer to as pseudo-tourists, have four days more to spend which they wouldn't be expecting. It would be a good investment if some entrepreneurs could contrive daily tours to Tower of Pisa just to take cliché "holding up the leaning Tower of Pisa" pictures.

The difficulty with the photographs is that there are so many of them that it's almost impossible to be original. Therefore I don't really expect any of you to evolve into a Jan Saudek. But that really hurts me when people spend so much money and time on such photos, and what I would do if I really need to look cliché is to call that friend of mine who knows how to use Photoshop. I'd suggest you to do so, as well, or again, you can simply Google "how to take a cliché photo of 'holding up the leaning Tower of Pisa' in Photoshop." And hey, be careful with your nose.

Originally published: December 15, 2009

Eventler Eventler

KPDS açıklandı. Lakin gel gör ki girip göz ucuyla da olsa sonucuma bakmama müsade etmiyorlar. Zalim websitesi vaktizamanında uyarmış olsa şifremizi 15 karakterli almazdık herhalde, tamam belki karaktersiz de almazdık ama ikiyüzlülükten imtina ederken çift hanelilere katiyen bulaşmazdık. Neymiş, TC kimlik numaramla şifrem uyuşmuyormuş. Arayıp bir de yüzlerine söyleyeyim dedim kepazeliklerini, özrü kabahatinden büyük telefonun diğer ucundaki hanımefendinin: Onlar bizi baştan uyarıyormuş 14'ten fazla olmasın diye. Be hey dürzü, ben on küsür harfin ve rakamın ve dahi özel karakterin kombinasyonunu ezberlemeye kalkacak kadar kendini bilmez miyim? Siz öyle istemişsiniz ki ben öyle yapmışım. Kaldı ki istemeseniz bile, o gün kabul ettiyseniz bugünü bir bağlayıcılığı olmuyor mu? Diyelim ki o da olmadı, siz bu işi bizim kampüse yürüme mesafesindeki merkezinizde halledemeyecekseniz niye varsınız? Kızgınım sayın başkan, çok kızgınım.

Zaten kaç gündür sinirlerim tepemde. Sağdan soldan, muhtemelen sağda ve solda olduklarından, lineer bir güzergah seyretmeme karşı çıkanlar var. Laf arasında, göz ucuyla veyahut sırt sıvazıyla; yaparsın, diyorlar, sen başka şeyler de yaparsın. Ona başvur, şunu dene, buraya gel. Bunları diyorlar. Bunları demeseler iyi, ama dediler miydi, o zehri zihnime zerk ettiler miydi, en düşük ihtimallere bile dünden teşne bünyemde hiçbir şey olmasa bile bir denge bozukluğuna sebebiyet veriyorlar.

Geçen gün Melih, Ömer, Eralp ve bendeniz otururken hangimizin en zengin olacağını sorduk kendimize. Eralp'e göre Melih ve ben. Ömer ise Eralp'i ve beni aday gösterdi. Melih'e göre kesin olan tek şey onun en fakir olacağı. Bana göreyse Ömer ve ben şampiyonluğun en güçlü adaylarıyız. Üzerinde mütabakata vardığımız bir diğer ayrıntıysa Ömer'in istese çok zengin olabileceği ama uğraşmayacağı. Para, mühim tabi... O gün İstanbul'da değil de burada olsa kardeşimin de diyecek bir çift lafı olurdu. Ekseriya söylediği gibi hep bir eşikte durduğumdan, o hırsı, aşkı, şevki, adına ne derseniz; onu göstermediğimden dert yanardı. Ben de haklısın kardeşim, der otururdum. Haklı kardeşim.

Çok kötü. Pazartesi ikinci vizeler başlıyor. Halihazırda ben kendime bir imtihanken bir de sözlük anlamıyla sınavların çıkagelmesi iyi olmuyor. Galiba bankamatiğimi kaybettim. Annem duyunca topuklarıma sıkacak, zira Paris'te gözlüğümü kaybettikten sonra feci bilendi bana. Yazmam gereken bir sürü başka şey varken hiçbir bağlayacılığı olmayan bloga yazmam iyiye işaret değil. Yapmam gerekenleri istemeyi bir başarabilsem her şey çok güzel olacak.

Az evvel şurada oturan kızın telefonu çaldı. Love Will Come Through. Bunda şaşılacak bir şey yok, telefonlara çok yakışıyor kerata. Ama duyunca özletti kendini. Açtım hemen, kahveyle güzel gitti. Ankara gitgide soğuyor, bugün kar eşiğini de aştık. Camera Obscura - Blizzard geliyor hemen aklıma, durur muyum açıyorum. Aklımın köşesinde hoşuma giden bir hikaye var, yazarsam çirkinleşmesinden korkuyorum. Ama ya iyice güzelleşirse?

Hakikaten yapmam gerekenleri istemeyi bir başarabilsem... Olsun, her şey çok güzel olacak.

Unemployment Goes Up As I Say So

One thing I don't like about microeconomics is that we assume people to be rational and then construct a whole study on this assumption while extreme examples like me exist. Of course, it would have been way too difficult for instructors to grade midterms otherwise, because instead of deciding how much cake and coffee Joe would consume given his income by using a Hicksian demand function, I would write down something like; "Joe wanted to consume 5 pieces of cake and no coffee today, and he doesn't think that he has to explain his reasoning as if this has something to do with his country's relationship to Britain." But this way, my career would go to somewhere that only Kramer's goes to, which is, nowhere.

Speaking of careers, I'm not one of those guys who would do whatever you want if given a certificate in exchange. This is because I don't really think I will get a job at that company in the Netherlands just because I've listened to some guy whose job is to read out some bestseller personal development book, not that I think these seminars are useless. I think when it comes to my career, there is more to it than that. So in this week's column, I want to talk about my career and how I set my weekly career objectives so I can dispense my wisdom to you, my dear readers.

Monday: I'd probably have a 600-word column to write, not to mention a four- page long homework assignment and a presentation on some topic that I don't know anything about. Despite the unbearable headache all this causes, the writing process is almost as much fun as getting fan mail, which is because I haven't gotten any yet. So on Mondays, I'm usually in the mood for being a columnist. I read other columnists, criticize them on Twitter and see if anything weird pops up to write about.

Tuesday: My favorite professor in the science world usually has her office hours, now that John Hicks is dead, so I visit her first thing in the morning and ask if she has anything to suggest for me. It doesn't take her long to convince me that I should be an academician; therefore our main focus in those fifteen minutes is how to get there. I don't know why but when academia is the subject, I've got this urge to read Adam Smith's Wealth of Nations; I think wannabe economists out there would understand me. So I go to the library and borrow that book for the 16738th time.

Wednesday: In certain times, I become fierier on this day than others, like Tuesdays. So in the morning, I definitely wake up less enthusiastic than I would on a Tuesday. I don't know how he does that but a friend of mine literally imposes the idea of working for government and teaching as a part-time instructor on me. And he definitely succeeds, because when I see an instructor doing so, I rise to the bait and ask "Why can't I?"

Thursday: I sometimes think that my mother cares about my career more than I do. Because when we talk on the phone every Thursday, one way or another she manages to convince me to work for a bank in İzmir. Though I try my best to explain to her that "distance can't pull us apart," her trembling voice overcomes my own interest.

Friday: I don't have any classes on Fridays. Therefore, I prefer not to think of my career. First things first, I return Adam Smith's book to the library, because I know I don't want to be an academician anymore. Instead of the career ahead of me, I curse the modern world, because it offers too many opportunities to someone as indecisive as me.

Weekend: Most of my favorite columnists write on weekends, therefore I decide to be one again on Saturdays. Then on Sunday, my mother calls me again to make sure that I'm okay-well, not just "okay" but "okay with the idea of working for a bank in İzmir." The supposedly touchy "distance" thing doesn't work again, so I realize that the only way to deal with it is to accept whatever she wants.

So, if you got even a little bit of sympathy while reading this, then you probably are someone at least as indecisive as me and have observed how unsuccessful I am when it comes to talking about a career. This is why I like Sector Introduction Days organized by the Career Center, because these guys do what I can't, they talk about careers. So go decide who you want to be, but don't forget, as one of my dearest friends states, "Certificates are Easy to Obtain."

Originally published: December 1, 2009